Quy chế thi khoa học kỹ thuật: Người hướng dẫn không được làm thay phần cốt lõi

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư 84/2026 về quy chế cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT, có hiệu lực từ ngày 30-9.

Thi khoa học kỹ thuật, khi nào phải khai báo dùng AI?

Theo quy chế, học sinh được dùng công cụ số, AI để tra cứu thông tin, tài liệu tham khảo hoặc kiểm tra chính tả, ngữ pháp mà không phải khai báo.

Nếu dùng để hỗ trợ xử lý, phân tích dữ liệu, mô phỏng, lập trình, tạo hình ảnh, sơ đồ, học sinh phải khai báo. Yêu cầu này áp dụng với việc biên soạn, biên dịch báo cáo, poster và những trường hợp khác ảnh hưởng đến nội dung, kết quả nghiên cứu hoặc sản phẩm trình bày.

Học sinh phải kê khai trung thực mục đích, phạm vi, mức độ sử dụng công cụ, chịu trách nhiệm về tính trung thực, tính nguyên gốc của dự án. Người hướng dẫn có trách nhiệm xác nhận nội dung khai báo.

Quy chế nghiêm cấm dùng công nghệ số, AI để giả mạo quá trình nghiên cứu, tạo lập hoặc làm sai lệch dữ liệu, kết quả; sao chép, chiếm đoạt hay trình bày nghiên cứu của người khác thành của mình.

Việc tạo bằng chứng không có thực, giả nhật ký nghiên cứu, dữ liệu gốc hoặc dùng công cụ thực hiện thay học sinh nội dung nghiên cứu cốt lõi cũng bị cấm. Ngoài ra còn có các hành vi như che giấu, khai báo không trung thực về việc sử dụng công nghệ số, AI.

Để kiểm tra quá trình thực hiện, học sinh phải lập nhật ký, ghi liên tục thời gian, công việc, phương pháp và kết quả từng giai đoạn. Dự án tập thể phải thể hiện vai trò cụ thể của từng thành viên. Người hướng dẫn xác nhận nhật ký ít nhất mỗi tháng một lần.

Học sinh phải lưu dữ liệu gốc, tài liệu, hình ảnh, video liên quan và cung cấp khi được yêu cầu. Nhật ký, dữ liệu gốc là tài liệu bắt buộc xuất trình khi xác minh theo quy chế.

Người hướng dẫn không được làm thay phần cốt lõi

Quy chế quy định người hướng dẫn không được trực tiếp thực hiện thay cho học sinh các nội dung nghiên cứu cốt lõi của dự án.

Phần cốt lõi gồm thiết kế nghiên cứu, thu thập và xử lý dữ liệu gốc, phân tích, giải thích kết quả đối với dự án khoa học; chế tạo, kiểm tra nguyên mẫu, mô hình đối với dự án kỹ thuật và kết luận nghiên cứu.

Người hướng dẫn, chuyên gia được hỗ trợ về phương pháp, kỹ thuật, thiết bị, công cụ, điều kiện và an toàn nghiên cứu. Sự hỗ trợ phải giữ được tính thực chất, độc lập trong phần tham gia của học sinh.

Mỗi người hướng dẫn chỉ được hướng dẫn một dự án trong một lần tổ chức cuộc thi. Khi cần thiết, dự án có thể có thêm một chuyên gia hỗ trợ chuyên môn, phải ghi rõ danh tính, nơi công tác, nội dung hỗ trợ trong kế hoạch và hồ sơ.

Giám khảo đánh giá dự án qua hồ sơ, nhật ký, phần trình bày và phỏng vấn trực tiếp. Mỗi dự án có ít nhất ba giám khảo chấm độc lập; không được thỏa thuận, thống nhất điểm.

Học sinh làm giả hồ sơ, nhật ký nghiên cứu hoặc dữ liệu gốc bị hủy kết quả và cấm tham dự cuộc thi từ một đến hai năm. Trước quyết định xử lý, học sinh có quyền giải trình.

Người hướng dẫn để xảy ra vi phạm liêm chính khoa học, căn cứ kết quả xác minh, có thể không được chấp nhận hướng dẫn dự án trong một đến hai lần tổ chức cuộc thi tiếp theo. Kết quả, giải thưởng bị thu hồi phải có căn cứ xác minh, kiểm tra hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Theo Tuổi trẻ